Kadencja 10 · Interpelacja nr 8822
Interpelacja w sprawie zasad przyznawania oraz naliczania rent i emerytur dla osób urodzonych przed 1 stycznia 1949 r.
Treść interpelacji
<!DOCTYPE html> <html lang="pl"> <head> <meta name="charset" content="utf-8"> <title>Interpelacja w sprawie zasad przyznawania oraz naliczania rent i emerytur dla osób urodzonych przed 1 stycznia 1949 r.</title> </head> <body> <h1>Interpelacja nr 8822</h1> <p class="int-recipient">do ministra rodziny, pracy i polityki społecznej</p> <p class="int-title">w sprawie zasad przyznawania oraz naliczania rent i emerytur dla osób urodzonych przed 1 stycznia 1949 r.</p> <p class="intAuthor">Zgłaszający: Sylwia Bielawska</p> <p class="intDateTresc">Data wpływu: 24-03-2025</p> <p>Szanowna Pani Minister, </p> <p>jedną z zasadniczych spraw dotyczących polityki państwa jest system emerytur, jakie obowiązują w polskim porządku prawnym i są przyznawane obywatelom RP. W ostatnim czasie mieszkańcy miasta Wałbrzycha urodzeni przed 1 stycznia 1949 r. przedstawili mi informacje dotyczące sposobu funkcjonowania systemu emerytalnego, wskazując, że w obecnym systemie wprowadzono zróżnicowanie dotyczące ustalania emerytur, uzależnione od daty urodzenia osoby uprawnionej. Jako datę graniczną przepisy prawa wskazują dzień 1 stycznia 1949 r. </p> <p>Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. 2024 poz. 1631 ze zm.) przewiduje bowiem dwa odrębne sposoby ustalania wysokości emerytur – jeden dla ubezpieczonych urodzonych po dniu 31 grudnia 1948 r., a drugi dla ubezpieczonych urodzonych przed dniem 1 stycznia 1949 r. Jak wynika z regulacji ww. ustawy, każdy z tych sposobów ustalenia emerytury jest odmienny i jest uwarunkowany koniecznością spełnienia przez osobę zainteresowaną określonych przesłanek, warunkujących przyznanie prawa do emerytury.</p> <p>I tak, ubezpieczonym urodzonym przed dniem 1 stycznia 1949 r. przysługuje emerytura, jeżeli spełnili łącznie następujące warunki:</p> <ul> <li>osiągnęli wiek emerytalny wynoszący co najmniej 60 lat dla kobiet i co najmniej 65 lat dla mężczyzn;</li> <li>mają okres składkowy i nieskładkowy wynoszący co najmniej 20 lat dla kobiet i 25 lat dla mężczyzn, z zastrzeżeniem art. 27a.</li> </ul> <p>Z kolei ubezpieczonym urodzonym po dniu 31 grudnia 1948 r. przysługuje emerytura po osiągnięciu wieku emerytalnego wynoszącego co najmniej 60 lat dla kobiet i co najmniej 65 lat dla mężczyzn, z zastrzeżeniem art. 46, 47, 50, 50a, 50e i 184, a także art. 88a ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. – Karta Nauczyciela (Dz. U. 2024 poz. 986).</p> <p>Zróżnicowanie zasad przyznawania i sposobów obliczania emerytury, jakie nastąpiło począwszy od 1 stycznia 1999 r., mimo że w założeniu ustawodawcy miało być wprowadzone z poszanowaniem praw nabytych przez osoby, które w 1999 roku osiągnęły wiek emerytalny, co wiązało się z utrzymaniem dla tych osób tzw. starych zasad ustalania wysokości emerytury, w praktyce wielokrotnie uniemożliwia tym osobom otrzymanie jakiejkolwiek emerytury ze względu na brak odpowiednich okresów składkowych i nieskładkowych. </p> <p>Co istotne, w przypadku nieosiągnięcia odpowiedniego okresu składkowego, osoby urodzone przed 1 stycznia 1949 r. nie otrzymają żadnej emerytury, nawet jeśli przez określony czas z uzyskiwanego przez nie wynagrodzenia były potrącane składki na ubezpieczenie emerytalne. Osoby urodzone przed 1 stycznia 1949 r., które nie posiadają wymaganego okresu składkowego, nie mogą również otrzymać emerytury w wysokości proporcjonalnej do kwoty składek zgromadzonych na koncie emerytalnym, wypracowanych w okresie pozostawania w zatrudnieniu. Kwota składek zgromadzonych przez takie osoby za przepracowany okres nie może być również przez nie wykorzystana w inny sposób. Tym samym przyjęte i stosowane obecnie rozwiązania mogą powodować po stronie osób urodzonych przed 1 stycznia 1949 r. uzasadnione wątpliwości dotyczące równego i sprawiedliwego traktowania wszystkich obywateli. </p> <p>W związku z powyższym zwracam się do Pani Minister z następującymi pytaniami:</p> <ol> <li>Czy MRPiPS rozważa możliwość wprowadzenia do polskiego systemu emerytalnego regulacji prawnych pozwalających na umożliwienie osobom urodzonym przed 1 stycznia 1949 r. otrzymanie emerytury w wysokości proporcjonalnej do kwoty składek zgromadzonych na koncie emerytalnym, wypracowanych w okresie pozostawania w zatrudnieniu? </li> <li> <p>Czy MRPiPS rozważa możliwość wprowadzenia do polskiego systemu emerytalnego regulacji prawnych pozwalających na:</p> <p>(i) umożliwienie osobom urodzonym przed 1 stycznia 1949 r., które obecnie nie spełniają warunków pozwalających im na uzyskanie emerytury, <br>(ii) uzupełnienia wysokości zgromadzonych składek emerytalnych o kwotę wyliczoną za okres odpowiedni do brakującego okresu składkowego,<br>(iii) gdzie wysokość kapitału/składek emerytalnych podlegająca uzupełnieniu byłaby ustalona w wysokości np. takiej, jaką osoba ta uiszczałaby gdyby uzyskiwała minimalne wynagrodzenie, w poszczególnych latach, w których powinna podlegać zatrudnieniu i powinna uiszczać składkę emerytalną, <br>(iv) a w konsekwencji pozwalających na otrzymanie tym osobom emerytury, nawet w minimalnej wysokości?</p> </li> </ol> <p>Z wyrazami szacunku<p> <em>Sylwia Bielawska</em><br> Posłanka na Sejm RP</p> </body> </html>
Adresaci
minister rodziny, pracy i polityki społecznej
Odpowiedzi (2)
Podsekretarz stanu Sebastian Gajewski
podsekretarz stanu w Ministerstwie Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej - Sebastian Gajewski